“Hai lăm vào đám, hai tám ra giàn”.
Đó là câu thiệu mà người Cầu Kè quê tôi nhắc nhau về tuần Vu lan thắng hội diễn ra từ ngày 25 đến ngày 28, tháng 7 Âm lịch, một sự kiện văn hóa tâm linh đặc sắc, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương.
Vu Lan Thắng Hội là sự giao thoa các yếu tố văn hóa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian của người Hoa ở huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh,
Trong đó, Lễ Vu Lan nhằm báo hiếu công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ; tỏ lòng biết ơn nguồn cội, tổ tiên. Lễ vía ông Bổn theo tín ngưỡng người Hoa, đây là vị phúc thần của cộng đồng dân tộc Hoa; giúp họ có cuộc sống ấm no, làm ăn phát đạt. Trong Lễ hội, người Kinh có các nghi thức cúng tế với dàn nhạc lễ truyền thống; người Hoa biểu diễn nhạc bát âm và múa lân cùng với sự tham gia của đồng bào người Kinh và người Khmer.
Lễ hội được tổ chức ở các cung thờ Ông Bổn như: Minh Đức Cung (chùa Giồng Lớn, xã Hòa Ân); Vạn Ứng Phong Cung (chùa Giữa, xã Hòa Ân); Vạn Niên Phong Cung (chùa Chợ, thị trấn Cầu Kè) và Niên Phong Cung (chùa Cây Sanh, xã Tam Ngãi).
Vạn Niên Phong Cung hay còn gọi là chùa ông Bổn 3 tại khóm 1, thị trấn Cầu Kè, huyện Cầu Kè là nơi mà hàng nghìn người dân, du khách đã đổ về tạo nên một bầu không khí sôi động, náo nhiệt. Tiếng trống, tiếng chiêng vang lên khắp không gian kết hợp với tiếng cầu kinh và lời chúc phúc, tạo nên một không gian linh thiêng nhưng đầy ấm cúng.
Các hoạt động lễ hội còn giáo dục con người về nhân nghĩa, hiếu hòa, trọng đạo đức, lễ nghĩa, thờ kính tổ tiên… Trong quá trình diễn ra lễ hội, tất cả những phần lễ đều nghiêm ngặt về nghi tiết, trang trọng về nghi thức, đan xen cân đối, hài hòa giữa lễ và hội đã tạo nên giá trị đặc sắc riêng và sức sống bền bỉ trong ký ức cộng đồng.
Trong 4 ngày lễ hội có đến 20 lễ thức liên tục trong một kịch bản rất chặt chẽ, cụ thể, như: Lễ thỉnh chư Phật, chư thần thánh; lễ thỉnh kinh-đánh động; lễ hưng tác; lễ trình tổ, khai Chung-Cổ; lễ khai quang; lễ cầu quốc thái dân an;…
Trong đó, quan trọng và đông vui nhất là lễ thỉnh chư Phật – chư thần thánh và lễ thỉnh kinh-đánh động thu hút hàng ngàn người dân địa phương cùng khách thập phương tham dự.
Tuần lễ Vu lan Thắng hội của đồng bào Hoa huyện Cầu Kè được “nuôi dưỡng” từ thế hệ trước truyền cho thế hệ tiếp theo với những quy chuẩn, khuôn mẫu mang giá trị tâm linh đặc sắc tác động nhiều mặt trong đời sống xã hội. Việc gìn giữ phong tục này giúp người dân nâng cao ý thức “uống nước nhờ nguồn” và xây dựng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Với những giá trị đó, Vu Lan thắng hội đã được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tuần lễ Vu lan Thắng hội năm 2024 được tổ chức lồng ghép với sự kiện Festival “100 năm dừa sáp Trà Vinh” với nhiều hoạt động đặc sắc như: hội chợ, gian hàng trái cây, liên hoan lân sư rồng, trò chơi dân gian… thu hút rất đông du khách tham gia.
Vu lan Thắng hội giờ trở thành lễ hội chung của cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa tại Cầu kè. Đó không chỉ là một dịp để người dân đoàn tụ, tôn vinh tổ tiên mà còn là cơ hội để du khách trải nghiệm văn hóa đặc sắc và cảm nhận sự hiếu kính sâu sắc của người dân Trà Vinh.